Satranç Oynamak Harammı?

Satranç Oynamak Harammı?

Satranç Oynamak Harammı?

Satranç, ülkemizde son derece yaygınlaşmış hatta okullarda dersleri verilip, dışarıda da kursuna gidilen bir oyun haline gelmiştir. Televizyonda satranç için programlar yapılıyor, gazete ve dergilerde özel olarak yer veriliyor. Özellikle gençler başta olmak üzere halk içinde değişik zaman ile zeminlerde oynanan bir oyundur. Ülkemizde bu kadar yaygınlaşan satranç, dinimiz açısından değerlendirildiğinde, helal ve haramlık konusunda bazı düşünceler vardır.

Satranç Oynamak Harammı?

Satranç Oyununun İslami Hükmü

Satranç oynamanın İslami hükmü, kumar şeklinde oynanıp oynanmaması ile alakalıdır. Alimler bu konunun yani kumar konusunun haram olduğu görüşünde ortaktır. Oyun oynayanlardan bir taraf kazanç elde ediyor, diğer taraf da zarara uğruyorsa haram kılınan kumar olarak nitelendirilir. Fakat kumar sayılacak bir biçimde değil de zihin geliştirme ya da yarışma yapmak amacı taşıyarak oynanıyorsa, İslam hukukçuları farklı şekillerde yorumlamaktadır.

Hanbeli hukukçuların ortak görüşü satrancın her durumda haram olduğu yönündedir. Ancak diğer bir Hanbeli görüşüne göre oynarken arada herhangi bir iddia bulunmazsa yani haram işlenecek bir durum söz konusu değilse, satrancı oynamak mekruhtur. Satranç aletini almak ya da satmak da haram olarak nitelendirilir.

Hanefi ve Malikilere göre ise satranç tahrimen mekruh yani harama yakın olarak değerlendirilir.

Şafiilere göre ise satranç oynamak tenzihen mekruh yani haram değildir. Satranç düşünme temeline dayandığı için savaş taktiği öğrenmekte yarar sağlamaktadır. Aynı zamanda Şafiilere göre satranç almak ve satmak mekruhtur.

Satrancın Mübah Sayılması

İmam Safii’nin görüşüne göre satranç zekayı geliştirerek, düşmana karşı savunma teknikleri öğrettiği için bir sakınca görülmemektedir. Fakat mübah olması için bazı şartlar vardır:

  • Para için olması
  • Oyun esnasında dilin kötü sözlerden korunmaması
  • Oyuna dalarak namaz ve diğer ibadetlerin aksaması

Hanefi mezhebinden İmamı Ebu Yusuf da satranç oynamayı bazı şartlarda mübah görmüştür:

  • Kumar niteliği taşımayacak
  • Oyun sürekli olmayacak ve namaz aksamayacak
  • Oyun üzerinde fazlaca yemin edilmeyecek

İmam Nevevi’nin ise satrancın mübah sayılması için 4 şartı vardır:

  • Satranç oynarken, oyuna dalarak namaz vakti geciktirilmeyecek
  • Kumar niteliği taşımayacak. Para ya da herhangi bir menfaat olmayacak.
  • Oyun oynayanlar, oyun sırasında kötü sözden, gıybetten ve küfürden sakınacak.
  • Satranca alışarak vazgeçemeyecek duruma gelinmeyecek.

Satranç İle İlgili Bazı Rivayetler

Hz. Ali (r.a.), ‘Satranç acemlerin kumarıdır.’ hadisi ile satrancı hoş karşılamamaktadır.

Ebü Musa el-Eşari, ‘Satrancı ancak günahtan sakınmayanlar oynar.’ demiştir. İbrahim en-Nehai kendisine satranç ile ilgili bir soru yönelttiğinde ise ‘O lanetlenmiştir.’ yanıtını vermiştir.

Abdullah İbni Ömer, ‘Satranç diğer kumarlardan daha kötüdür.’ görüşüne hakimdir.

İmam-ı Malik de satrancı haram saymaktadır.

Sonuç Olarak

Yukarıda yer alan dört mezhepten (Hanbeli, Maliki, Hanefi ve Şafii) hangisinden sorumluysanız, onun doğrultusunda hareket etmelisiniz. Fakat bilinmelidir ki bahsedilen hükümler satranç, oyun çerçevesinde oynandığı zaman bu şekildedir. Kumar dahilinde satranç oynamak dört mezhep dahilinde haramdır.

Mü’minler için mekruh olandan kaçmak hatta şüpheli olandan bile uzak durmak hem maddi hem manevi açıdan yarar sağlar.

 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.